Бүдүүн гэдэсний хорт хавдрын мэс засал хийлгэсний дараа эд эсийн шинжилгээний (pathology) хариу гарахад дараагийн үзлэгээр ихэвчлэн туслах хими эмчилгээ (adjuvant chemotherapy) хийх эсэх нь яригддаг. Туслах эмчилгээ нь харагдаж буй хавдрыг устгах зорилготой биш бөгөөд мэс заслаар бүрэн авсан гэж үзсэн ч биед үлдсэн байж болох микроскопийн хавдрын эсийг багасгаж, дахилтын магадлалыг бууруулах зорилготой. Тиймээс "одоо юу ч өвдөхгүй байхад яагаад хүнд эм хэрэглэх вэ" гэсэн асуулт байгалийн жамаар гарч ирдэг ба ялангуяа ахимаг настай өвчтөний гэр бүлд энэ асуулт удаан үлддэг.
II үе шатны (stage II) бүдүүн гэдэсний хавдрыг зөвхөн мэс заслаар эмчилж дуусгах тохиолдол цөөнгүй байдаг. Гэхдээ дахилтын эрсдэл дунджаас өндөр гэж үздэг хэд хэдэн шинж бий. Тухайлбал хавдар гэдэсний ханыг нэвт гарч ойролцоох эд рүү хүрсэн (T4), гэдэс цоорсон (perforation), гэдэс бөглөрсөн (obstruction), эсийн ялгаралт муу (poorly differentiated), лимф судас эсвэл мэдрэлийн эргэн тойрны нэвчилт (lymphovascular / perineural invasion), шинжилгээнд авсан тунгалгийн зангилааны тоо хангалтгүй, тайрсан ирмэг хавдарт ойрхон зэрэг орно. Эсрэгээр микросателлитийн тогтворгүй байдал (MSI-H) буюу үл тохирлыг засах чадвар алдагдсан (dMMR) нь тогтоогдвол таамаглал харьцангуй сайн бөгөөд ганц фторпиримидины (fluoropyrimidine) эмчилгээний үр өгөөж тодорхойгүй гэж үздэг тул ижил үе шатанд ч зөвлөмж өөр байж болно.
Хэдэн эм хэрэглэх вэ гэдэг нь бас нэг шийдвэр. Туслах эмчилгээг зөвхөн фторпиримидин (5-FU ба leucovorin, эсвэл уулгах capecitabine)-ээр хийж болно, эсвэл түүн дээр оксалиплатин (oxaliplatin) нэмсэн хавсарсан эмчилгээ хийж болно. Оксалиплатин нь дахилтыг арай илүү бууруулж чадах ч гар хөлийн бадайрал буюу захын мэдрэлийн эмгэг (peripheral neuropathy) эмчилгээ дууссаны дараа ч удаан хугацаанд үлдэж болзошгүй. Тиймээс аль хэдийн бадайралтай, чихрийн шижингийн мэдрэлийн эмгэгтэй, эсвэл нас ахисан, тэнхээ болон шимэгдэлт муутай хүнд зөвхөн энэ эмийг хасаж, ганц эмийн горимоор явах шийдвэр гарч болно. Нийт хугацаа нь эрсдэлээс хамаарч 3-6 сарын хооронд өөр байж болно. Ийм тохируулга бол эмчилгээг "дутуу" хийж байгаа хэрэг биш, харин хүлээж буй үр өгөөж ба үүрэх ачааллыг тэнцүүлж, эрчмийг тааруулж буй үйл явц юм.
Насны тоо биш, биеийн үйл ажиллагааны чадвар илүү чухал. Эмнэлгийн практикт ахмад настны иж бүрэн үнэлгээ (CGA) эсвэл G8 зэрэг шалгуур ашиглан өдөр тутмын үйл ажиллагаа, танин мэдэхүй, сэтгэл санаа, шимэгдэлт, хэрэглэж буй эмийн тоо, унах эрсдэл, бөөр болон элэгний үйл ажиллагааг хамтад нь харна. Сүүлийн хэдэн сарын жингийн өөрчлөлт, өдөрт алхдаг зай, шат өгсөх байдал, үений өвдөлтөөс болж багассан хөдөлгөөн, ходоодны байдал ба идэж буй хоолны бодит хэмжээ бүгд эмчилгээний эрчмийг тогтоох үндэслэл болдог. Богино үзлэгийн үеэр эдгээрийг санаж хэлэхэд хэцүү тул асран хамгаалагч урьдчилан тоо, огноогоор нь бичиж очвол яриа хамаагүй тодорхой болно.
Төв венийн порт буюу химопорт (chemoport)-ын тухай яриа ч энэ үед гардаг. Тасралтгүй дуслаар цутгах горимд гарын нарийн венээр давтан хийхэд хүндрэлтэй, судас цочрох болон эм гадагш алдагдах эрсдэлтэй тул цээжний арьсан доор порт суулгах санал тавьдаг. Давтан хийхэд хялбар болох давуу талтай ч суулгах ажилбар, халдвар, бүлэн үүсэх зэрэг ачаалал бас байдаг тул тайлбарыг сонсоод хамтдаа шийдэх нь зүйтэй.
Шийдвэр гаргахад хамгийн практик асуулт бол "энэ эмчилгээгээр дахилтын магадлал ойролцоогоор хэдэн хувиас хэдэн хувь болж өөрчлөгдөх вэ" гэдэг юм. "Тустай" гэсэн ижил үг ч үнэмлэхүй зөрүү нь хэдэн хувийн нэгж болохоос хамаарч жин нь өөр болдог ба тэр тоог мэдэж байж гаж нөлөө болон амьдралын чанарыг нэг жинлүүрт тавьж чадна. Мөн эмчилгээ эхэлсэн нь буцаж болшгүй шийдвэр биш — гаж нөлөө хүндэрвэл тунг бууруулах, нэг эмийг хасах, эсвэл зогсоох сонголт үлдсэн хэвээр байдгийг урьдчилан тодруулбал сэтгэл хөнгөрдөг.
Хэвтэх огноог баталгаажуулахын өмнө дараах зүйлийг эмхэлж авбал зохино: эд эсийн шинжилгээний хариунаас үе шат, T ба N зэрэглэл, авсан тунгалгийн зангилааны тоо, лимф судас ба мэдрэлийн нэвчилт, MMR/MSI хариуг олж бичих; сүүлийн 6 сарын жингийн өөрчлөлт, өдрийн хоолны хэмжээ, алхдаг зай; өмнөх бадайрал, үений өвдөлт, дагалдах өвчин, хэрэглэж буй эмийн жагсаалт; эмчилгээ хийсэн ба хийхгүй тохиолдлын хүлээгдэж буй үр өгөөжийн зөрүү; тун бууруулах эсвэл зогсоох шалгуур ба түүний дараах төлөвлөгөө; эмчилгээний явцад халуурах, хүчтэй суулгах зэрэг тохиолдолд шөнө, амралтын өдөр холбогдох суваг. Эцэст нь өвчтөн өөрөө юуг хамгийн их хамгаалж үлдээхийг хүсэж байгааг нэг өгүүлбэрээр бичиж авбал сонголтуудын дунд чиг баримжаа болно.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд тухайн өвчтөний онош, эмчилгээг орлохгүй. Эмчилгээ хийх эсэх, ямар эм сонгох талаарх бодит шийдвэрийг эмчлэгч эмнэлгийн багтайгаа зөвлөлдөж гаргана уу.