Сэтгэл зүйн дэмжлэг
12 нийтлэл харагдаж байна
Хэдэн сар дараалан бичихээ больсон нэгэн гишүүний нэрийг дахин хайж эхлэх үед — тэр чимээгүй байдал хувийн сонголт, биеийн хүч, бүлгэмийн дүрэм, өөрийн түгшүүр рүү салбарлах цэг ба мэндчилгээ илгээхийн өмнө эмхлэх дараалал
Онлайн бүлгэмээс нэг гишүүн хэдэн сараар алга болоход тэр чимээгүй байдал өөрөө мэдээлэл болохгүй: хувийн сонголт, биеийн хүч буурах, эсвэл бүлгэмийн хуваалцаж чадах мэдээллийн хязгаар байж болно. Нээлттэй бичлэгийн оронд хариу шаардахгүй хувийн зурвас илгээх шалтгаан, мэндчилгээний өмнө шалгах дараалал, мөн байнга шалгах зуршил өөрийн үзлэгээр ярих дохио болох цэгийг эмхэтгэв.
Эхнэрээ алдсаны дараах зургаа дахь сар: юу ч тайвшруулахгүй болж архи руу гар сунгах шөнө — гашуудлын давалгаа, архи нойр ба сэтгэл санааг хэрхэн өөрчилдөг нь, удаан үргэлжлэх гашуудлын шинж тэмдэг, тэмдэглэж авах ёстой зүйлс
Хайртай хүнээ алдсанаас хойш хэдэн сар өнгөрсөн ч сэтгэл хөдлөл савлах нь түгээмэл боловч тэр давалгааг архиар давах зуршил нойр, түгшүүр, сэтгэл санааг улам муутгадаг. Гашуудлын давалгаа, архины нөлөө, удаан үргэлжлэх гашуудлын эмгэгийг илтгэх шинж тэмдэг, ижил өвчтэй хүнийг санан зовнихыг хэрхэн зохицуулах, дараагийн уулзалтын өмнө тэмдэглэх таван зүйлийг эмхэтгэв.
Ходоодны хагалгааны дөрөв дэх өдөр, халуун болон үрэвслийн үзүүлэлтийн өмнө 'алхъя' гэсэн үг, 'чадахгүй байна' гэсэн үг мөргөлдөх үед — эрт хөдөлгөөн нь өвчин намдаалтын цагийн хуваарь, халууны шалтгаан тодруулах, нөхөн сэргэлтийн хөтөлбөрийн зорилго, асран хамгаалагчийн үүргийн хязгаар гэж хуваагдах цэг ба эмчийн үзлэгийн өмнө эмхэлж бэлдэх дараалал
Ходоодны хагалгааны дараах эхний өдрүүдэд эрт алхах, амьсгалын дасгал хийх талаар асран хамгаалагч, өвчтөн хоёр амархан зөрчилддөг. Энэ нийтлэл тэрхүү зөрчлийг хурдавчилсан нөхөн сэргэлтийн хөтөлбөрийн зорилго, өвчин намдаах эмийн цагийн хуваарь, халуун ба үрэвслийн үзүүлэлт өсөх үеийн шалтгаан тодруулалт, асран хамгаалагчийн бодит үүрэг гэсэн дөрвөн хэсэгт хуваан тайлбарлаж, эмчийн үзлэгийн өмнө асуух асуулт, шууд мэдэгдэх шинж тэмдгүүдийг дарааллаар нь жагсаана.
Хүнд өдрийн эцэст танихгүй хүний ширээнд суух үед — эмчилгээний явцад хүмүүсээс авдаг сэтгэлийн дэмжлэг, мэдээллийн чанар, сэтгэл хөдлөлийн давалгаа, биеийн боломж хэрхэн ялгарах вэ, дараагийн уулзалт руу явахаас өмнө юуг эмхлэх вэ
Эмчилгээний явцад хүмүүстэй холбогдох нь сэтгэлийн дэмжлэг, мэдээллийн чанар, сэтгэл хөдлөлийн давалгаа, биеийн боломж гэсэн дөрвөн салаанаас бүрддэг. Нийгэмлэгээс авсан мэдээллийг хариулт биш, эмчээсээ асуух асуулт болгож, эмчилгээний мөчлөг, цусны шинжилгээний хариу, уулзалтын орчин, хоол, замын ачааллаа урьдчилан шалгах нь чухал.
Шинжилгээ хийлгэх өдөр хол байхад сэтгэл нь урьдчилж эмнэлэгт очсон байх үед — шинжилгээний өмнөх түгшүүр дөрөв салдаг зангилаа ба цаг товлохоос өмнө эмхлэх дараалал
Хяналтын шинжилгээний өмнөх түгшүүр бол түгээмэл хариу урвал. Энэ нийтлэл уг түгшүүр нь хүлээх хугацаа, биеийн дохиог унших босго, дахин шалгах ба зайлсхийх зан үйл, мэргэжлийн тусламж авах шугам гэсэн дөрөв салдаг зангилааг тайлбарлаж, цаг товлохоос өмнө эмхлэх бодит дарааллыг нэгтгэв.
‘Одоо бичих ч хүчгүй байна’ гэсэн ганц мөр хариу ирэхэд — тэр ядаргаа хавдартай холбоотой ядаргаа, засах боломжтой шалтгаан, эм, сэтгэл санаа ба ухамсрын өөрчлөлт гэж хуваагдах цэг ба дараагийн мэндчилгээ илгээхийн өмнө эмхлэх дараалал
Эмчилгээнд байгаа хүнээс ‘бичих ч хүчгүй байна’ гэсэн богино хариу ирэхэд тэр ядаргаа нь хавдартай холбоотой ядаргаа, шинжилгээгээр засах боломжтой шалтгаан, эмийн нөлөө, сэтгэл санаа ба делири гэсэн дөрвөн салаанд хуваагддаг. Ялгаа бүрийг тайлбарлаж, хариу шаардахгүйгээр холбоо барих арга, нэн даруй эмнэлэгт мэдэгдэх шинжүүдийг эмхэтгэв.
Оршуулгын дараа гэртээ ирсэн шөнө сайхан дурсамжийг санахыг хичээвч сүүлийн өдрүүдийн царай эхэлж эргэлдэх үед — гашуудал (grief) нь халдварлагч дурсамж, өөрийгөө буруутгах, гашуудлын явц, тусламж хэрэгтэйн шинж тэмдэг болж хуваагдах цэг ба хэн нэгэнтэй ярихаас өмнө эмхлэх дараалал
Хагацлын дараа яагаад сүүлийн өдрүүдийн дүр зураг хамгийн тод эргэлддэгийг халдварлагч дурсамж, өөрийгөө буруутгах, цочмог гашуудлын явц, тусламж хэрэгтэйн шинж тэмдэг гэсэн дөрвөн салаагаар тайлбарлаж, зөвлөгөө буюу эмчийн тусламж авахаас өмнө хоёр долоо хоногийн нойр, хоол, нулимсны тэмдэглэл болон биеийн шинж тэмдэг, холбоо барих цэгүүдийг эмхлэх дарааллыг санал болгосон ерөнхий мэдээллийн нийтлэл.
Үүрийн нэг ишлэл өдрийг даван туулах хүч болдог ч, доор нь эмчилгээгээ зогсоосон тухай бичвэр гарч ирэхэд — итгэл үнэмшил хорт хавдрын эмчилгээнд дөрвөн салаагаар илэрдэг байдал ба дараагийн үзлэгийн өмнө бэлдэх зүйлс
Хорт хавдрын эмчилгээний явцад итгэл үнэмшил, сүнслэг эх үүсвэр нь сэтгэл санааны дэмжлэг, утга учир эрэлхийлэх, сөрөг шашны дасан зохицол, батлагдаагүй эмчилгээний зөвлөгөө гэсэн дөрвөн салаагаар илэрдэг байдлыг тайлбарлаж, нэмэлт ба орлуулах аргын ялгаа, болгоомжлох дохио, дараагийн үзлэгийн өмнө бэлдэх тэмдэглэл, асуултын дарааллыг өгсөн ерөнхий мэдээллийн нийтлэл.
Гэнэт давалгаа мэт ирсэн уй гашууг дарж, дараа долоо хоногийн хими эмчилгээний хуваарийг шалгаж эхлэх үед — асран хамгаалагчийн сэтгэл хөдлөл дөрвөн эх үүсвэрт хуваагдах цэг ба дараагийн үзлэгийн өмнө эмхэлж бэлдэх дараалал
Асран хамгаалагчид гэнэт ирдэг уй гашуугийн давалгааг урьдчилсан түгшүүр, дарж хадгалсан сэтгэл хөдлөл, асаргааны шаталт, мэргэжлийн тусламж шаардах дохио гэсэн дөрвөн салаагаар ялган авч үзнэ. Нэг долоо хоногийн тэмдэглэл, таван минутын арга, нойр ба хоолны доод хязгаар, ажлаа хуваалцах, дараагийн үзлэгээр өөрийн байдлын тухай нэг мөр нэмэх гэсэн бэлтгэлийн дарааллыг санал болгож байна.
Хүүхдэдээ хорт хавдрын оноштой болсноо хэлэх нь — насны онцлогт тохирсон үг, ярианы өмнө бэлтгэх дараалал
Хорт хавдрын оношоо хүүхдэдээ хэлэхдээ насны онцлогт тохирсон үг, урьдчилан анхааруулах биеийн өөрчлөлт, хэлсний дараах түгээмэл хариу үйлдэл, мэргэжлийн тусламж хэрэгтэйг илтгэх шинж, сургуультай хуваалцах хэмжээг эмхэтгэв.
Ээж нь хими эмчилгээ хийлгэж байхад аавын анхны ой ойртох үед — тэр өдрийг хэрхэн өнгөрөөх нь эмчилгээний мөчлөг, халдвар ба зам, гашуудлын хариу урвал, гэр бүлийн тохироо гэсэн дөрвөн тэнхлэгээр хуваагдах цэг ба огноогоо тогтоохоос өмнө шалгах дараалал
Гэр бүлийн нэг гишүүн хими эмчилгээ (chemotherapy) хийлгэж байхад анхны ойг тэмдэглэх шийдвэр нь эмчилгээний мөчлөг (нейтрофилын доод цэг, nadir), халдвар ба замын ачаалал, ойн орчмын гашуудлын хариу урвал (anniversary reaction), гэр бүлийн тохироо гэсэн дөрвөн тэнхлэгээр хуваагддаг. Боломжит өдрүүдийг гаргах, эмчээс тодорхой зүйл асуух, цуглааны хэмжээг тогтоох, нөөц төлөвлөгөөгөө тохирох, ойн өмнөх хойшхи долоо хоногийн нойр, хоол, сэтгэл санааг тэмдэглэх дарааллыг мөн яаралтай тусламж шаардах дохиотой хамт тайлбарлав.
Шөнийн гурван цагт 'зүгээр л хэцүү байна' гэсэн ганц мөр л бичигдэх үед — тэвчих хүч дуусах газар сэтгэл санаа, түгшүүр, нойр, биеийн шалтгаан гэж хэрхэн салдаг вэ, дараагийн үзлэгийн өмнө сэтгэлээ тоо болгон тэмдэглэх дараалал
Урт хугацааны хавдрын эмчилгээний явцад тохиолдох сэтгэл зүйн ядаргааг сэтгэл санаа, түгшүүр, нойр, биеийн шалтгаан гэсэн дөрвөн тэнхлэгээр ялгаж, яаралтай тусламж шаардах дохио болон дараагийн үзлэгийн өмнө сэтгэлээ 0-10 оноо, тэмдэглэл болгон бэлдэх дарааллыг танилцуулав.