Өвчин тархсан үе шатанд байгаа гэсэн хариу сонссоны дараа «хаана эмчлүүлэх вэ» гэдэг асуулт гэнэт хамгийн яаралтай бэрхшээл болж хувирдаг. Хоёр өөр эмнэлэгт анхны үзлэгт орж үзэхэд гэрээсээ хүрэх зам, дараагийн цаг товлолт нь ойролцоо байтал, зөвхөн «эхлэхийн өмнө бэлдэж ирээрэй» гэсэн жагсаалт нь л ялгаатай сонсогддог. Нэг баг зөвхөн цусны шинжилгээ (blood test) хийе гэхэд, нөгөө нь түүн дээр нэмээд зүрхний цахилгаан бичлэг (ECG), цээжний рентген (chest X-ray), шүдний эмчийн дүгнэлт, төв венийн порт (chemoport) бэлтгэхийг нэрлэдэг. Энэ нь эмнэлгийн чанарын ялгаа мэт сонсогддог ч, ихэнхдээ «алийг нь хэзээ шалгах вэ» гэсэн дарааллын ялгаа байдаг.
Эхний ялгаа нь эхлэлийн буюу суурь (baseline) шинжилгээ юм. Анхны хийхээс өмнөх ЗЦБ, цээжний зураг, цусны шинжилгээ нь зүрх, уушиг, ясны чөмөг, элэг, бөөрний эхний байдлыг бичиж үлдээдэг. Зарим хими эмчилгээний болон онилсон эмүүд зүрхний үйл ажиллагаа, электролитэд нөлөөлж болох тул эхлэхийн өмнө шалгахыг зөвлөдөг. Мөн хожим амьсгаадах, зүрх дэлсэх шинж илэрвэл «урьд нь ийм байсан уу, эсвэл эмчилгээ эхэлсний дараа өөрчлөгдсөн үү» гэдгийг зөвхөн суурь өгөгдөлтэй харьцуулж ялгадаг. Нэмж нэг шинжилгээ хийе гэдэг нь муу дохио биш, харин шууд цусны шинжилгээ хийе гэдэг нь бэлтгэлийг алгасч байгаа хэрэг ч биш. Өөр эмнэлэгт саяхан хийсэн шинжилгээ байвал алийг нь дахин хийхгүй байж болохыг заавал асуух нь тустай.
Хоёр дахь ялгаа нь шүдний дүгнэтгэл. Хими эмчилгээний явцад цикл бүрд цагаан эсийн тоо буурах үе тохиолддог бөгөөд тэр үед буйл, шүдний үндэсний үрэвсэл ердийнхөөс хүндэрч болно. Тиймээс шүд авахуулах зэрэг түрэмгий эмчилгээг эмчилгээ эхлэхээс өмнө дуусгахыг ерөнхийдөө зөвлөдөг. Ясны үсэрхийлэлтэй бөгөөд ясанд чиглэсэн эм (бисфосфонат, деносумаб) хэрэглэх магадлалтай бол энэ дараалал улам чухал болдог: эдгээр эмтэй холбоотойгоор эрүүний ясны үхжил (osteonecrosis of the jaw) ховор боловч тэмдэглэгддэг. Урьдчилан шүдний үзлэг хийлгэж, шаардлагатай эмчилгээг эхлэхээс өмнө дуусгах нь өргөн хэрэглэгддэг урьдчилан сэргийлэлт бөгөөд дүгнэлт нэхэж байгаа нь бичиг цаасны шаардлага биш, дараалал баримтлах гэсэн хэрэг байдаг.
Гурав дахь ялгаа нь төв венийн хандалтыг урьдчилан шийдэх эсэх. Олон цикл төлөвлөгдсөн, эсвэл судсыг цочроох эмтэй бол зарим баг эхний хийхээс өмнө порт тавихыг санал болгодог; зарим нь эхлээд гарын судсаар хэдэн удаа хийж үзээд шийддэг. Аль нь ч стандартаас гажсан зүйл биш. Практик асуулт нь: порт тавих цаг эхний эмчилгээг хэдэн өдөр хойшлуулах вэ, аль тасаг хэзээ хийх вэ гэдэг.
Цус авах цаг ч мөн адил. Зарим эмнэлэг үзлэгийн өдөр цус аваад хариуг хүлээж үздэг, зарим нь хэдэн өдрийн өмнө урьдчилж авдаг. Аль ч тохиолдолд «эм хийхийн өмнө үзүүлэлтийг баталгаажуулах» зарчим ижил тул асуух ёстой зүйл нь хариу хэзээ гарах вэ, үзүүлэлт хүрэлцэхгүй бол тухайн өдрийн хуваарь хойшлох уу гэдэг.
Тэгвэл эмнэлгээ юугаар сонгох вэ? Эхний эгнээний эмчилгээний ерөнхий төлөвлөгөө нь хоёр том төвд ихэвчлэн төстэй байдаг. Урт хугацаанд үлддэг ялгаа өөр газар байна: шөнө, амралтын өдөр халуурах, өвдөлт хүчтэй болоход хэнтэй холбогдох вэ; хэвтэх шаардлага гарвал ор хэр бодитой вэ; одоо буюу дараагийн эгнээнд оролцож болох эмнэлзүйн судалгаа (clinical trial) байгаа эсэх; гэрийн ойролцоох эмнэлэгтэй ердийн ажлыг (шингэн сэлбэх, цус авах, халуурсны анхны хариу арга хэмжээ) хуваан ажиллах боломж; эмчилгээ удаан үргэлжлэхэд зам, хүлээлт, асрагчийн хуваарь тэсвэрлэх эсэх. Хэдэн сарын дараах өдөр тутмын амьдралыг анхны үзлэгийн сэтгэгдлээс илүү эдгээр нөхцөл тодорхойлдог.
Бас нэг зүйл бол эмнэлэг солихын өртөг. Эмчилгээ эхэлсний дараа шилжвэл дүрс оношилгооны хуулбар, эд эсийн шил зээлэх, зарим шинжилгээг давтах, шинэ анхны үзлэгийн ээлж хүлээх зэрэг нэмэгдэж, эхлэх хугацаа хойшилж болно. Тархсан үе шатанд эхлэлийн хойшлолт өөрөө ачаа болдог тул анхны шийдвэр нь «төгс сонголт» гэхээсээ илүү «одоо аюулгүйгээр эхэлж чадах газар»-ыг сонгох ажил юм.
Эхлэх өдрөө товлохын өмнө дараах дарааллаар цэгцлэх нь тустай. Нэг: хоёр эмнэлгээс сонссон эмийн хослол, циклийн урт, эмчилгээний зорилгыг тус бүр нэг мөрөөр бичих. Хоёр: хамгийн эрт хэзээ эхний эмчилгээ хийж болох, түүнд шаардагдах бэлтгэл, тэр бэлтгэлд хэдэн өдөр орохыг бичих. Гурав: ясны эм болон туяа эмчилгээ төлөвлөгдсөн эсэх, шүдний эмчилгээг эхлээд дуусгах шаардлагатай эсэхийг тодруулах. Дөрөв: шөнө, амралтын өдрийн холбогдох суваг, халуурвал хаашаа очихыг тус бүрээс асуух. Тав: аль хийгдсэн шинжилгээг дахин хийхгүй байж болохыг тодруулж давхардлыг багасгах. Зургаа: шийдвэр удаж байвал хоёулаа дараагийн цагаа авч үлдээж, аль нь ч байсан эхлэх хугацаа хойшлохгүй байхаар бэлдэх. Эмчийн өрөөнд «Би хоёр эмнэлгийг харьцуулж байгаа. Энд эхний эмчилгээг хамгийн эрт хэзээ эхлүүлж болох вэ?» гэж огноогоор асуух нь хамгийн тустай байдаг.
Энэ нийтлэл нь зөвхөн ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Үе шат, шинжилгээний хариу, хавсарсан өвчнөөс хамааран шаардлагатай бэлтгэл, хуваарь өөр байж болох тул шийдвэрээ эмчлэгч эмч, эрүүл мэндийн багтайгаа заавал зөвлөлдөнө үү.