Хосписын тасагт өвчин намдаах эмийн тун нэмэгдэхэд гэр бүлийнхэн нэгэн зэрэг хоёр эсрэг зүйлээс санаа зовдог. Эм хүрэлцэхгүй байгаагаас өвдөж байна уу, эсвэл эмнээс болж зөвхөн унтсаар үлдсэн хугацаа өнгөрч байна уу гэж. Паллиатив тусламжид (palliative care) өвдөлт намдаалтын зорилго нь өвдөлтийг тэг болгох биш юм. Өвчтөн өөрөө тэвчиж болохоор гэж хэлэх түвшинд хүртэл бууруулж, ярилцах, хооллох, байрлалаа солих зэрэг өдөр тутмын үйлдлүүд боломжтой хэвээр байлгах нь шалгуур болдог. Тиймээс тунг тогтсон хүснэгтээр бус, хэдэн өдрийн турш хариу урвалыг харж нэмэх, бууруулах замаар тохируулна.
Ихэнх эмчилгээ хоёр давхаргаас бүрддэг. Нэг нь өдрийн турш тогтвортой түвшинг барих удаан үйлдэлтэй суурь эм, нөгөө нь гэнэт хурцдах давалгаат өвдөлтөд (breakthrough pain) хэрэглэх хурдан үйлдэлтэй нэмэлт буюу аврах тун (rescue dose) юм. Аврах тун бол тэвчиж байгаад хамгийн сүүлд хэрэглэх эм биш, харин эмнэлгийн багийн зөвшөөрсөн завсарлагын дотор хэрэгтэй үед нь хэрэглэхээр урьдчилан бэлдсэн эм. Өдөрт хэд хэдэн удаа аврах тун хэрэглэх шаардлагатай болвол энэ нь суурь тунг дахин тооцоолох цаг болсны дохио. Хэдэн цагт, хэдэн удаа хэрэглэсэн, хэдэн минутын дараа хөнгөрсөн, ямар удаан үргэлжилсэн гэдгийг тэмдэглэсэн байвал дараагийн тохируулга оновчтой болно.
Мансууруулах төрлийн өвчин намдаах эмийн (opioid) талаарх санаа зовнил ихэвчлэн донтолт, тэсвэржилт, үлдсэн хугацаанд төвлөрдөг. Өвдөлтийн хэмжээнд тааруулан эмч нар тохируулж хэрэглэх нь таашаал эрэлхийлсэн хамааралтай өөр замаар явагддаг. Мөн эдгээр эмэнд бүх хүнд адилхан хамаарах тогтмол дээд тун гэж байдаггүй тул хүн бүрийн шаардлагатай хэмжээ ихээхэн ялгаатай байж болно. Тун нэмэгдсэн гэдэг ганц баримтаар өвчин гэнэт хүндэрсэн, эсвэл хугацаа богиносгосон гэж уншиж болохгүй.
Нойрмоглол түгээмэл бөгөөд ихэвчлэн тун нэмсний дараах эхний хэд хоногт хамгийн тод илэрдэг. Өвдөлтөөс болж хэд хоног унтаагүй нойр нэг дор нөхөгдөж болно, мөн бөөр эсвэл элэгний үйл ажиллагаа буурснаас эмийн задралын бүтээгдэхүүн хуримтлагдаж гүнзгийрэх тохиолдол бий. Гэхдээ шалтгааныг зөвхөн эмээр тайлбарлах нь ховор. Халдвар, шингэн дутагдал, электролитийн алдагдал, цусан дахь кальци ихсэх (hypercalcemia), өвчний явц зэрэг давхцаж болох тул нэг өдрийн дотор сэрэмжийн байдал өөрчлөгдвөл шалтгааныг хамт шалгах нь зөв дараалал юм.
Гэр бүлийнхэнд хамгийн будлиантай зүйл бол энгийн нойрмоглол ба солиорол (delirium) хоёрыг ялгах явдал. Энгийн нойрмоглолын үед сэрээхэд нүд тулган хардаг, богино ч гэсэн ярианд ордог. Солиоролын үед цаг хугацаа, байршлаа андуурч, шөнөдөө хүндэрч, байхгүй зүйл харах, агаарт гар савах, булчин гэнэт татах хөдөлгөөн (миоклонус, myoclonus) хамт илэрч болно. Солиорол нь зөвхөн тун тохируулснаар зогсохгүй, үндсэн шалтгааныг засах, тусад нь эмчлэх шаардлагатай байж болох тул хэдэн цагт ямар байдалтай байснаа хармагцаа дүрсэлж хэлэх нь тус болдог.
Гаж нөлөө бүр өөр өөр замаар явагдана. Дотор муухайрах, нойрмоглох нь хэд хоногийн дараа буурах нь олонтаа боловч өтгөн хатах нь цаг хугацаагаар өөрөө сайжирдаггүй тул эхнээсээ өтгөн зөөлрүүлэх эм хамт хэрэглэдэг нь түгээмэл. Хэд хоног өтгөн гарахгүй байх нь өвдөлтөөс тусдаа хэвлийн өвдөлт, дотор муухайралт үүсгэж болох тул өтгөний байдлыг мөн адил тэмдэглэлд оруулна.
Бусад аргаар хяналтад орохгүй хүнд шинж тэмдгийн үед л ухамсрын түвшинг бууруулж зовиурыг хөнгөвчлөх паллиатив тайвшруулалт (palliative sedation) яригдаж болно. Энэ нь үхлийг түргэсгэх зорилготой үйлдлээс зорилго, журмаараа ялгаатай бөгөөд олон мэргэжлийн багийн дүгнэлт, өвчтөн эсвэл гэр бүлийн зөвшөөрөл, баримтжуулалтад тулгуурладаг сонголт юм. Асуух зүйл байвал байдал яаралтай болохоос өмнө урьдчилан асуусан нь дээр.
Эмчийн тойргоос өмнө бэлдэж болох зүйлс: өвдөлтийн байршил ба шинж чанар (жиндэх, шатаах мэт, бадайрах), одоо ба хамгийн хүнд үеийн 0-оос 10 хүртэлх оноо, өдрийн аль цагт хүндрэх, аврах тунг хэдэн удаа хэрэглэж хэзээ нөлөө орсон, сэрүүн байсан нийт хугацаа, өтгөний байдал, шинээр гарсан шинж тэмдэг. Үүн дээр гэр бүл юуг эхэнд тавихыг хүсэж байгаагаа — бага зэрэг өвдсөн ч ярилцаж чаддаг байдал уу, эсвэл өвдөлтийг илүү тодорхой дарах уу — нэг өгүүлбэрээр бэлдвэл богино ярилцлага хамаагүй оновчтой болдог.
Хүлээлгүй шууд мэдэгдэх ёстой дохионууд бас бий. Сэрээх гэсэн ч хариу үзүүлэхгүй, амьсгал нь илт удаашрах, тэвчихийн аргагүй өвдөлт гэнэт хурцдах, шинээр саажилт үүсэх буюу шээс, өтгөний хяналт өөрчлөгдөх, давтан бөөлжих, булчингийн татах хөдөлгөөн хүндрэх зэрэг нь үүнд орно.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд хувь хүний эмчилгээг орлохгүй. Эмийн сонголт, тун, тохируулах цаг хүн бүрт өөр байдаг тул эмчлэгч эмнэлгийн багтайгаа заавал зөвлөлдөж шийдэх хэрэгтэй.