Хавдрын сэжигтэй өөрчлөлт эхлээд хэвлийн хальс (peritoneum)-аас илэрч, харин өвчин хаанаас эхэлсэн нь дараа тодордог тохиолдол цөөнгүй. Зөвхөн дүрс оношилгоогоор анхдагч голомт (primary site)-ыг тогтооход үргэлж боломжгүй байдаг тул эмгэг судлалын (pathology) хариу гартал аль тасаг эмчилгээг тэргүүлэн хариуцахыг ч шийдэж амждаггүй үе үүсдэг. Энэ үед томоохон төвүүдээс цаг авахад хойшлох нь өвчтөнийг сонгож байгаа хэрэг гэхээсээ илүү, аль мэргэжлийн тасаг үзэх, дараагийн шинжилгээг юунаас эхлэх нь эмгэг судлалын хариунаас хамаардагтай холбоотой байдаг.
Эхний салаа зам бол онош хаана хүртэл батлагдсан бэ гэдэг асуулт юм. Дурангийн болон эд эсийн шинжилгээ (biopsy)-гээр хавдрын эс илэрвэл эмчилгээний зам харьцангуй хурдан тодордог. Харин авсан эд бага, эсвэл нэмэлт будалт шаардлагатай бол хэдэн өдөр нэмж хүлээх шаардлага гарна. Анхдагч голомтыг эцэст нь тогтоож чадахгүй тохиолдлыг эх голомт нь тодорхойгүй хавдар (cancer of unknown primary) гэж нэрлэдэг бөгөөд энэ үед дархлаа-эд эсийн химийн шинжилгээ (immunohistochemistry)-гээр гарал үүслийн магадлалыг нарийсгаж эмчилгээний чиглэлээ тодорхойлдог. Одоо хүлээж буй зүйл нь "онош өөрөө" мөн үү, эсвэл "эмчилгээг сонгоход хэрэгтэй нэмэлт мэдээлэл" үү гэдгийг ялгаж ойлговол хүлээлтийн шалтгаан ойлгомжтой болно.
Хоёр дахь салаа зам бол хэвлийн хальсны голомтыг ямар аргаар баталсан бэ гэдэг. Компьютер томографи (CT) нь хэвлийн хальсны жижиг зангилааг алдаж болно, позитрон ялгаруулах томографи (PET-CT) ч салст ялгаруулах болон нимгэн тархсан голомтод тод харагдахгүй байх тохиолдолтой. Тиймээс хэвлийд шингэн (ascites) байвал шингэний эсийн шинжилгээ (cytology) хийх, шаардлагатай бол оношилгооны лапароскопи (staging laparoscopy)-гоор нүдээр харж эд авах арга хэрэглэгддэг. Аль аргаар баталсан байхаас хамаарч "хэвлийн хальсны тархалт" гэдэг үгийн баталгааны түвшин өөр өөр байна.
Гурав дахь салаа зам бол эмчилгээ эхлэх хугацаа ба эмнэлэг солих хоёрын жин. Химийн эмчилгээ (chemotherapy) нь ихэвчлэн цаг минут тоолсон яаралтай тусламж биш ч, хооллолт муудаж бие хурдан суларч байвал эхлэх хугацааны жин нэмэгддэг. Нөгөө талаас эмнэлэг сольвол дүрс болон эмгэг судлалын хариуг дахин нягтлах явцад эхлэл хойшлох магадлалтай; харин солихгүй байсан ч эмчилгээ сонгоход ашигладаг маркерын шинжилгээ (жишээ нь HER2, MSI/MMR, PD-L1) тодорхой хугацаа шаарддаг. Жинлэх зүйл нь эмнэлгийн нэр хүнд гэхээсээ илүү "хаана, хэзээ, ямар үндэслэлээр эхний эмчилгээ эхлэх боломжтой вэ", "хүлээх хугацаанд байдал муудвал хаана хандах вэ" гэдэгт ойр байдаг.
Дөрөв дэх салаа зам бол эмнэлзүйн судалгаа (clinical trial). Хэвлийн хөндийд эм хийх аргыг оролцуулаад олон судалгаа явагддаг ч хамрагдахад нөхцөл тавигддаг: эд эсээр батлагдсан онош, өмнөх эмчилгээний тоо, биеийн ерөнхий чадамж (ECOG performance status), цус, элэг, бөөрний үзүүлэлт, дүрс оношилгоонд хэмжигдэхүйц голомт, мөн бүртгэлийн өмнөх шалгаруулах (screening) хугацаа. Ялангуяа "хэддэх шатны эмчилгээ вэ" гэдэг нь нөхцөлд байнга ордог тул зарим судалгаа эхний эмчилгээ эхлэхээс өмнө, зарим нь дараа нь л нээлттэй байдаг. Одоогийн байдлаар тохирох судалгаа байгаа эсэхийг эмчлэгч багаасаа асуух буюу нээлттэй бүртгэлийн мэдээллээс шалгах нь илүү найдвартай.
Үлдэх ч бай, шилжих ч бай хамт хөдлөх ёстой зүйл бол цаас биш, материал юм: дүрсийн бичвэр хариу төдийгүй эх дүрс (диск эсвэл дамжуулах систем), эмгэг судлалын хариу, шил (slide) ба парафин блок, цусны шинжилгээний өөрчлөлтийн явц, хэрэглэж буй эмийн жагсаалт. Парафин блокоос нэмэлт шинжилгээг дахин эд авалгүйгээр хийх боломжтой байдаг тул зээлж авах журам, хэр хугацаа шаардагдахыг урьдчилан асуувал давхардсан шинжилгээ, түүнээс үүдэх саатлыг багасгахад тусална.
Хүлээж байх хугацаанд ч цаг товлохоос илүү яаралтай тусламж шаардах шинжүүд бий: идсэн зүйл нь буухгүй давтан бөөлжих, хэвлий гэнэт дүүрч хий, өтгөн гарахгүй болох, хар өтгөн гарах буюу цус бөөлжих, 38°C-аас дээш халуурах, шээс багасч толгой эргэх зэрэг шингэн алдалтын шинж, нүд, арьс шарлах.
Товчоор хэлбэл шийдвэр гаргахын өмнө дөрвөн зүйлийг бичиж авах нь тустай: одоо хүлээж буй хариу юу бөгөөд хэзээ гарах вэ; хэвлийн хальсны өөрчлөлтийг ямар аргаар баталсан бэ; энэ эмнэлэгт эхлэх боломжтой хугацаа ба шилжсэн тохиолдолд таамаглагдах хугацааны зөрүү хэд вэ; шилжвэл материалаа ямар хэлбэрээр авч явах вэ. Ингэж бэлдвэл асуулт нь "том эмнэлэг мөн үү, биш үү" гэхээсээ "юуг хэзээ эхлүүлж болох вэ" болж өөрчлөгддөг.
Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд хувь хүний онош, эмчилгээг орлохгүй. Эцсийн шийдвэрийг эмнэлгийн бүртгэл, шинжилгээний хариуг бүхэлд нь харж чадах эмчлэгч эмчтэйгээ зөвлөлдөж гаргана уу.