Химийн эмчилгээний хэдэн үе дамжсаны дараа тарианы өрөөнд 'яагаад порт (implantable port) тавиулаагүй вэ' гэж асуух нь ховор биш. Харин эмчилгээ хариуцсан эмч энэ талаар дурдаагүй бол өвчтөн ямар нэг зүйлийг алдаж байна уу гэж түгшдэг. Энэ асуулт үнэндээ хоёр өөр зүйлийг нэг дор багцалдаг: нэгд, гарын өвдөлтийн шалтгаан юу вэ; хоёрт, төв венийн катетер (central venous catheter) тавиулснаар тэр шалтгаан арилах уу. Хариулт нь өөр өөр байж болох тул эхлээд салгаж үзэх нь зөв.
Эхлээд шинж тэмдгийн шинж чанарыг ялгана. Эм тарьж байх үед буюу тарьсны дараахан судасны дагуу шатаж, чангарч өвдөх, судас хатуурч мэдрэгдэх, улаан судал татах нь захын венийн цочрол буюу флебит (phlebitis)-ийн зурагт ойр. Үе бүр давтагдах тусам гар, хөлийн үзүүр тэгш хэмтэй бадайрч, мэдрэх чадвар буурах, хүйтэн зүйлд хүрэхэд дордох нь зарим эмийн улмаас хуримтлагдан үүсдэг захын мэдрэлийн эмгэг (peripheral neuropathy)-ийн шинжтэй. Тарианы зүү орсон газар хавдаж өвдөх, эмийн урсгал удаашрах бол эм судаснаас гадагш нэвчих (extravasation) эсэхийг заавал шалгах шаардлагатай тул тэр даруй мэдэгдэнэ. Харин гар бүхэлдээ хавдаж өнгө өөрчлөгдөх, халуу оргих бол бүлэн (thrombosis) болон халдварыг мөн бодолцоно.
Энэ ялгаа чухал шалтгаан нь портын шийддэг зүйл тодорхой хүрээтэй байдагт оршино. Порт бол цээжний арьсан доор суулгасан жижиг төхөөрөмжийг том вентэй холбосон систем. Энэ нь гарын судсыг байнга хатгах ачааллыг багасгаж, цочроох чанартай эмийг өтгөн урсгалтай цусанд шингээж оруулах, хэдэн өдөр үргэлжлэх шахуургатай холбох боломж олгодог. Иймд гарын венийн цочролоос үүдэлтэй өвдөлтөд тусалдаг. Гэвч эм бие даяар тархаж мэдрэлд хуримтлагдснаас үүсэх бадайрал, дотор муухайрах, ядрах, цусны үзүүлэлтийн өөрчлөлт нь эм оруулах замыг сольсноор өөрчлөгдөхгүй. Тиймээс 'порт тавиулбал огт өвдөхгүй болох уу' гэсэн асуултын үнэн хариулт нь аль өвдөлт болохоос хамаарна гэсэн үг.
Портын өөрийн ачааллыг мөн жинлэх хэрэгтэй. Суулгах ажилбар нь ихэвчлэн хэсгийн мэдээ алдуулалттай, богино хугацааны боловч цус алдалт, ховор тохиолдолд уушиг гэмтэх эрсдэл, дараах шархны арчилгаа дагалддаг. Ашиглаж байх хугацаанд катетертэй холбоотой халдвар, бүлэн үүсэх нь гол эрсдэл бөгөөд хэрэглээгүй үед ч тогтсон давтамжтай угаалга шаардана, эмчилгээ дуусахад авах ажилбар дахин хийгдэнэ. Ялтас эсийн тоо (platelet), цус бүлэгнэлтийн байдал, цус шингэлэх эм хэрэглэж буй эсэх, идэвхтэй халдвар зэрэг нь ажилбарын хугацааг өөрчилж болно.
Дараа нь үлдсэн хуваарьтай харьцуулна. Найман удаагаас гурав дууссан бол таван удаа үлдэж байна. Үлдсэн үеийн тоо, нэг удаагийн тарилтын үргэлжлэх хугацаа, судсаар болон уугаад авах эм хосолсон эсэх, одоо судас олоход хэдэн удаа хатгаж байгаа, тарилга хийж буй ажилтны үнэлгээ зэрэг нөхцөл нийлж ашгийн хэмжээг тодорхойлно. Энэ нь бүх хүнд адил дүрэм биш, хувь хүн бүрээр өөр тооцоо. Үлдсэн үе олон, судас олоход аль хэдийн хүндэрч байгаа бол дунд нь тавиулах сонголтыг ярилцах үндэслэл нэмэгдэнэ.
Ажилтнуудын үг зөрөх үед хүнийг биш, баримтыг цуглуулна. Хэдэн дэх оролдлогод амжилттай болсон, аль хэсэг хавдсан, тарилтын аль үед өвдөлт эхэлсэн зэргийг тэмдэглэлд үлдээхийг хүсэх нь эмчийн өрөөнд жинтэй болдог. Гэртээ өдөр бүр бадайралын хүрээ, үргэлжлэх хугацаа, хүйтэнд үзүүлэх хариу урвал, гарын хүч суларсан эсэх, хавдалт, өнгө өөрчлөлтийг товч бичиж болно. Дараагийн үзлэгт 'порт тавиулах уу' гэхээс илүү, энэ гарын шинж тэмдгийн шалтгааныг юу гэж үзэж байгаа, үлдсэн таван удааг захын судсаар аюулгүй дуусгаж чадах эсэх, тавиулах бол хэзээ тохиромжтой вэ гэж дараалуулан асуувал илүү тодорхой хариулт авдаг.
Хойшлуулж болохгүй шинж тэмдгүүд ч бий: тарилтын үед зүүний хэсэг шатаж өвдөх, хавдах, эм алдагдаж байгаа мэт мэдрэмж; гар бүхэлдээ хавдаж өнгө өөрчлөгдөх; халуурч чичрэх; улаан судал дээшээ тархах; гарын хүч сулран эд зүйл алдах хэмжээний мэдрэхүйн өөрчлөлт гарвал дараагийн үе хүртэл хүлээхгүй мэдэгдэх нь аюулгүй.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмчийн үзлэгийг орлохгүй. Порт тавиулах эсэх, хэзээ тавиулах, шинж тэмдгийн шалтгаан юу болох талаарх шийдвэрийг шинжилгээний хариу болон биеийн байдлыг тань хамтад нь харж буй эмнэлгийн мэргэжилтэнтэйгээ зөвлөлдөж гаргана уу.