Мэс заслыг нэг эмнэлэгт хийлгээд хими эмчилгээ (chemotherapy)-г гэрт ойрхон эмнэлэгт үргэлжлүүлэх бодол нь эмчилгээний хугацаа урт болох тусам байгалийн жамаар төрдөг. Мэс засал бол нэг удаагийн том үйл явдал бол хими эмчилгээ нь хоёр, гурван долоо хоногийн зайтай, хэдэн сар давтагддаг хуваарь юм. Замын зай, хүлээлгийн цаг, асран хамгаалагчийн ажлын хуваарь нь эмчилгээг эцэст нь хүргэх хүчинд шууд нөлөөлдөг. Хоёр эмнэлэг үүргээ хуваан хариуцах нь ховор зүйл биш. Гол нь шилжих шийдвэр өөрөө биш, юу ямар дарааллаар хамт хөдлөх вэ гэдэгт байдаг.

Эхлээд хаана залгахаа тодруулаарай. Ихэнх томоохон эмнэлэгт өвчтөнг өөр байгууллагаас хүлээн авах, өөр байгууллага руу илгээх цонх (эмчилгээний хамтын ажиллагааны төв) байдаг. Илгээж буй эмнэлгийн цонх нь бичиг баримт бүрдүүлэх, шилжүүлэх захидал (referral letter) олгоход тусалдаг бол хүлээн авах эмнэлгийн цонх нь анхны үзлэгийн бодит цаг захиалгыг барьдаг. Тиймээс ихэвчлэн хоёуланд нь залгах шаардлага гардаг. Зөв дараалал нь одоогийн эмчдээ эхлээд хэлэх явдал юм. Үүнийг эелдэг байдлын асуудал гэж үзэн хойшлуулбал бичиг баримт хоцорч, улмаар эхний мөчлөг хойшилно.

Хамт хөдлөх ёстой зүйл нэг хуудас цаас биш. Шилжүүлэх захидал, мэс заслын тэмдэглэл (operation record), гарах үеийн хураангуй, мэдээ алдуулалтын тэмдэглэл, эмгэг судлалын хариу (pathology report), мэс заслын өмнөх болон дараах дүрс оношилгооны диск (CT, PET-CT), сүүлийн цусны шинжилгээ зэрэг нь үндсэн бүрдэл. Мөн өмнө авсан хими эмчилгээний эмийн нэр, мөчлөгийн тоо, хуримтлагдсан тун, тухайн үеийн гаж нөлөөний тэмдэглэл чухал. Өмнөх эмчилгээ нь дараагийн эмчилгээнд ашиглаж болох эмийг тодорхойлдог. Эмгэг судлалын шил, парафин блок (paraffin block) нь хуулбар биш бодит эд эс тул зээлдүүлэх өргөдөл, буцаах хугацаа тусдаа байдаг ба хүлээн авсан эмнэлэг биомаркер (biomarker) шинжилгээг дахин хийхэд энэ эд эс зайлшгүй хэрэгтэй болдог.

Цагийн хуваарийг урьдчилан асуух нь чухал. Мэс заслын дараа хими эмчилгээг хэзээ эхлэх нь эдгэрэлт, шархны байдал, эцсийн эмгэг судлалын хариунаас хамаарна. Мэс засал хийсэн багаасаа хэзээ хүртэл эхлэх нь зохимжтойг асууж, тэр өдрөөс ухраан тооцож анхны үзлэг болон бичиг баримтын хуваарийг гаргаарай. Хэрэв ойрын цаг хэдэн долоо хоногийн дараа гарч байвал үүнийг илгээж буй эмнэлэгтээ мэдэгдээрэй.

Хэн юуг хариуцахыг урьдчилан хуваарилаарай. Шарх, гуурс зэрэг мэс засалтай шууд холбоотой асуудлыг ихэвчлэн хагалгаа хийсэн эмнэлэг үзсээр байдаг бол цусны үзүүлэлтийн бууралт, гаж нөлөөг хими эмчилгээ хийж буй эмнэлэг хариуцна. Шөнө болон амралтын өдөр халуурвал аль яаралтай тусламжид очих, тэнд суулгасан порт (chemoport)-ыг ажиллуулж чадах эсэх, хамт авч явах хураангуй бичгээ цаасан дээр бичиж бэлдээрэй. Хими эмчилгээний үед 38 хэмээс дээш халуурах нь хүлээж болох шинж биш, шууд шалгах шаардлагатай нөхцөл юм.

Хяналтын шинжилгээг хэн уншиж, дараагийн эмчилгээний чиглэлийг хэн шийдэхийг нэг газар тогтоовол төөрөгдөл багасна. Хоёр эмнэлэг тус тусдаа дүрсийг уншиж, тус тусдаа төлөвлөгөө хэлбэл гэр бүл алийг нь дагахаа мэдэхгүй болно. Үүнийг анхны үзлэг дээр тодруулаарай.

Хүлээхгүйгээр холбогдох ёстой шинжүүд: 38 хэмээс дээш халуурах, чичрэх; мэс заслын шархны улайлт, хавагналт, шингэн гоожих; гэнэтийн хүчтэй хэвлийн өвдөлт, бөөлжих; хий, өтгөн хамт зогсох; амьсгаадах, цээж давчдах; зогсохгүй цус алдалт.

Утас барихаасаа өмнө: одоогийн эмчдээ шилжих хүсэлтээ хэлж, шилжүүлэх захидал хүсэх; хүлээн авах эмнэлгийн цонхонд залгаж боломжит өдөр, шаардагдах бичиг баримтын жагсаалт авах; эмнэлгийн бичиг, дүрсний диск, эмгэг судлалын шил, блокийг нэг дор захиалах; өмнөх хими эмчилгээ, одоо уудаг эм, даатгалын бүртгэлээ нэг хуудсанд эмхэтгэх; эмчилгээ эхлэх зөвлөмжит хугацаа, яаралтай үед очих газраа тэмдэглэх.

Энэхүү нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмнэлгийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Шилжүүлэх журам, эмчилгээний хуваарь нь өвчтөн болон эмнэлэг тус бүрд өөр байдаг тул өөрийн байдалд тохирсон шийдвэрийг эмчлэгч эмч, эмнэлгийн багтайгаа заавал зөвлөлдөж гаргана уу.