Шулуун гэдэсний хавдрын мэс заслын үед шинээр хийсэн холболтыг (anastomosis) амраахын тулд түр зуурын илеостоми (ileostomy) гаргадаг. Хэдэн сарын дараа түүнийг буцаан хаах мэс заслыг сэргээх буюу хаалтын мэс засал (ileostomy reversal) гэнэ. Ихэвчлэн хэвлийг бүхэлд нь дахин нээхгүй, зөвхөн нүхний эргэн тойрныг нээж нарийн гэдсийг дахин холбодог тул эдгэрэлт харьцангуй хурдан байдаг. Гэсэн ч эхний хоногуудад «хэзээнээс хоол идэж болох вэ», «яагаад зөвхөн салхи гараад ялгадас гарахгүй байна вэ» гэсэн хоёр асуулт хамгийн их тавигддаг.
Мэс заслын дараа гэдэс нэг дор сэрдэггүй. Ерөнхийдөө нарийн гэдэсний хөдөлгөөн хамгийн түрүүнд, ходоод нэгээс хоёр хоногийн дараа, бүдүүн гэдэс хоёроос дөрөв ба түүнээс дээш хоногийн дараа хэмнэлээ олдог. Тиймээс эхлээд салхи гарч, ялгадас хожим гарах нь хүлээгдэж буй дараалал юм. Салхи гарах нь холболтоор дамжин зам нээлттэй байгаагийн шинж гэж үздэг тул зөвхөн ялгадас гараагүй гэдгээр асуудал үүссэн гэж дүгнэхэд хэцүү.
Ялгадас хожимдох өөр шалтгаан бас давхцдаг. Илеостомитой байсан хэдэн сарын хугацаанд доод хэсгийн бүдүүн болон шулуун гэдсээр ялгадас бараг өнгөрөөгүй, мэс заслын өмнөх өлсгөлөн ба гэдэс цэвэрлэгээний улмаас дотор нь үлдсэн зүйл маш бага байдаг. Идэж буй хэмжээ шингэн будааны гуравны нэг төдий бол гадагшлуулах агууламж хараахан хуримтлагдаагүй байж болно. Хоолны хэмжээ нэмэгдэхийн хэрээр хэдхэн хоногийн дотор анхны ялгадас гарах нь түгээмэл.
Хоолыг ихэвчлэн шат дараалан ахиулдаг: хэдэн балга ус, дараа нь тунгалаг шингэн, дараа нь шингэн будаа, зөөлөн хоол. Нэг дор их идэхээс илүү бага багаар, олон удаа, удаан зажилж залгих нь ачаалал багатай. Эхний үед тослог, маш халуун ногоотой хоол, хийжүүлсэн ундаа, ширхэглэг ихтэй хатуу ногоо, хальс зэргийг хойшлуулах нь элбэг. Гэхдээ хурд, зөвшөөрөгдөх хүрээ нь үлдсэн шулуун гэдэсний урт, мэс заслын хэлбэр, өнөөгийн байдлаас хамаардаг тул эмчлэгч багийн зөвлөгөө шалгуур болно.
Эсрэгээр нь нэн даруй мэдэгдэх ёстой өөрчлөлтүүд бий. Салхи ч, ялгадас ч бүрэн зогсоод хэвлий мэдэгдэхүйц дүүрч, дотор муухайрч бөөлжиж байвал мэс заслын дараах гэдэсний саажилт (postoperative ileus) эсвэл наалдацаас үүдэлтэй түгжрэлийг шалгах шаардлагатай. Халуурч, хэвлийн өвдөлт хүчтэй болж, судасны цохилт эсвэл үрэвслийн үзүүлэлт нэмэгдэх, шархнаас идээ бээр буюу гэдэсний агууламж гарах нь холболтын завсрын алдагдал (anastomotic leak) зэргийг яаралтай үзэх шинж гэж үздэг. Хар улаан цуст ялгадас давтагдах, шээсний хэмжээ огцом буурах нь мөн адил.
Ялгадас гарч эхэлсний дараа өөр төрлийн санаа зовоол ирдэг. Өдөрт хэд хэдэн удаа, бага багаар хуваагдан, тэвчихэд хэцүү яаралтай мэдрэмжтэй бие засах үе түгээмэл байдаг. Ялангуяа хавдар шулуун гэдэсний доод хэсэгт байсан бөгөөд үлдсэн хэсэг богино бол нөөцлөх багтаамж багасдаг тул энэ өөрчлөлт илүү тод мэдрэгддэг. Үүнийг доод урд талын тайралтын хам шинж (LARS, low anterior resection syndrome) гэж нэрлэдэг. Олон хүнд хэдэн сарын туршид аажмаар тогтворждог ч, хүн бүрд хүрээ, хугацаа өөр байдаг. Бие засах давтамж, ялгадасны хатуулаг, яаралтай мэдрэмж, алдагдал зэргийг эмч тохируулах боломжтой тул тэвчихээсээ илүү тэмдэглэж аваачих нь тустай.
Энэ хугацаанд шулуун гэдэсний гаралтын эргэн тойрны арьс мөн гэмтдэг. Байнгын ялгадсаас болж үрэгдэж, улайж амархан гэмтдэг тул хүчтэй үрэхгүйгээр бүлээн усаар зөөлөн угааж, чийгийг шингээж хатаах нь дээр. Хамгаалах тос, арьс хамгаалагч хэрэглэхээ эмчтэйгээ зөвшилцөж шийднэ. Суулгалт давтагдвал шингэн ба электролит алдагддаг тул уусан хэмжээ, шээсний өнгийг хамт ажиглана.
Дараагийн эмчийн үзлэг эсвэл амбулаторийн уулзалтын өмнө таван зүйлийг бичиж авбал хангалттай: салхи болон анхны ялгадас хэзээ гарсан огноо, цаг; өдөрт ямар хоол, хэр хэмжээтэй бодитоор идсэн; бие засах давтамж, ялгадасны хатуулаг, яаралтай мэдрэмж ба алдагдал байсан эсэх; биеийн халуун, өвдөлт, хэвлий дүүрэх мэдрэмжийн өөрчлөлт; эмнэлгээс гарсны дараа ямар шинж тэмдэг илэрвэл хаана холбоо барих, дараагийн үзлэг хэзээ болох. Эдгээр бэлэн байвал богино уулзалтад ч хэрэгтэй зүйл орхигдохгүй.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд хувь хүний оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Мэс заслын хэлбэр, үлдсэн гэдэсний байдал, хавсарсан өвчнөөс шалтгаалж шийдвэр өөр байдаг тул шинж тэмдэг, сонголтоо эмчлэгч эмч, багтайгаа заавал зөвлөлдөнө үү.