Дархлааны цэгийн саатуулагч (immune checkpoint inhibitor) эмчилгээний товлосон хугацааг дуусгасны дараах хяналтын шинжилгээгээр анхны мэс заслын байрлалын ойролцоо шинэ голомт илэрч болдог. Хамгийн түрүүнд тодруулах зүйл бол дахилтын байршил юм. Зөвхөн тухайн хэсэгт хязгаарлагдсан нутагшсан дахилт (local recurrence) бол мэс засал, эндоскопоор авах, туяа эмчилгээ (radiotherapy) зэрэг орон нутгийн эмчилгээг эхлээд хэлэлцдэг бол алсын үсэрхийлэл (distant metastasis) үед системийн эмчилгээ тэргүүлдэг. Одоо санал болгож буй эм аль нөхцөлд чиглэсэн болохыг эмчээсээ тодруулаарай.
Хамар, хамрын дагалдах хөндийн салст бүрхэвчээс үүссэн меланом (mucosal melanoma) нь нарны гэрэлд өртдөг арьсны меланомоос ялгаатай. BRAF мутаци илрэх нь харьцангуй бага, KIT мутаци илүү олон тохиолддог гэж мэдээлдэг ба хавдрын мутацийн ачаалал (tumor mutational burden) бага тул дархлааны эмчилгээний хариу урвал ерөнхийдөө бага байдаг. Иймд арьсны меланомын тоо баримт шууд хамаарахгүй бөгөөд өөр өвчтөний явцыг өөрийн явц гэж унших нь буруу дүгнэлтэд хүргэж болно.
Дакарбазин (dacarbazine) бол меланомд эртнээс хэрэглэгдэж ирсэн эсийн хордлогот эм. Ганцаар хэрэглэхэд хавдар мэдэгдэхүйц багасах хувь ерөнхийдөө өндөр биш, хариу урвал үргэлжлэх хугацаа ч богино байдаг. Цисплатин (cisplatin) зэрэг эмтэй хослуулахад хариу урвалын хувь бага зэрэг нэмэгддэг гэсэн мэдээлэл байдаг ч амьдралын хугацааг тодорхой уртасгасан нотолгоо хязгаарлагдмал, харин хажуугийн нөлөө нэмэгддэг. Тиймээс ийм хослолын зорилго нь ихэвчлэн эдгэрүүлэх бус, өвчний явцыг удаашруулж шинж тэмдгийг хөнгөвчлөх байдаг. Энэ эмчилгээний зорилго юу вэ, хэдэн курсын дараа ямар шинжилгээгээр үр дүнг үнэлэх вэ гэдгийг асууж тэмдэглэж аваарай.
Нас өөрөө эмчилгээний эрчмийг шийддэггүй. Өдөр тутмын үйл ажиллагааны чадвар, бөөрний үйл ажиллагаа, сонсгол, дагалдах өвчин, хэрэглэж буй эмүүдийг үнэлж шийддэг. Цисплатин нь бөөр, сонсголд ачаалал өгч, дотор муухайрах нь хүчтэй байдаг тул өндөр настанд тунг тохируулах, хангалттай шингэн сэлбэх, бөөлжилтийн эсрэг урьдчилан сэргийлэх эм хэрэглэх, эсвэл карбоплатин (carboplatin) зэрэг өөр эмээр солих сонголтыг хэлэлцэж болно.
Эхний курсын өмнө дараах зүйлсийг бичиж аваарай: BRAF, KIT, NRAS генетикийн шинжилгээ хийгдсэн эсэх ба хариу; эмчилгээний зорилго ба хариу урвалыг үнэлэх хугацаа; эмчилгээг өөрчлөх буюу зогсоох шалгуур; энэ эм үр дүнгүй бол дараагийн сонголтууд (дархлааны эмчилгээг дахин оролдох, орон нутгийн эмчилгээ нэмэх, эмнэлзүйн судалгаа); шөнө болон амралтын өдөр холбоо барих зам, яаралтай тусламж шаардах шинж тэмдэг (38°C-аас дээш халуун, шингэн ууж чадахгүй байх, шээс эрс багасах, чихний шуугиан эсвэл сонсгол буурах, мэс заслын хэсгээс цус гарах); эцэст нь өвчтөн өөрөө эмчилгээг хаана хүртэл хүсэж байгаа тухай хүсэл зоригийг баримтжуулах. Хөнгөвчлөх тусламж (palliative care) нь эмчилгээг зогсоох гэсэн үг биш, идэвхтэй эмчилгээтэй зэрэгцэн явагдаж болно.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмнэлгийн үзлэг, оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Эмчилгээний шийдвэр хүн бүрийн байдлаас хамаардаг тул эмчлэгч эмч, эрүүл мэндийн ажилтантайгаа заавал зөвлөлдөнө үү.