Хосписын тасагт өнгөрүүлж буй өдрүүдээ дугаарлан, цуврал мэт тэмдэглэдэг хүмүүс байдаг. Өнөөдөр залгиж чадсан халуун шөл, цонхны гадна байсан цаг агаар, орондоо дуусгасан нэг зураг ийнхүү хуримтлагддаг. Ийнхүү бичих нь сонирхол төдийгүй, паллиатив тусламж (palliative care)-д эртнээс яригдсаар ирсэн халамжийн нэг хэлбэртэй ойр байдаг. Гэхдээ ижилхэн нэг тэмдэглэл ч тухайн өдрийн бие, хэн үзэх боломжтойгоос хамааран өөр өөрөөр нөлөөлдөг тул дараагийнхаа өмнө хэдэн зүйлийг ялган бодох нь зүйтэй.
Өнгөрсөн амьдралаа эргэн саниж, түүх болгон эмхлэх ажлыг амьдралын эргэн харалт (life review) гэдэг. Үүнийг бүтэцтэй ярилцлагаар явуулж, эмхэтгэсэн бичвэрийг гэр бүлд нь үлдээх аргыг нэр төрийн эмчилгээ (dignity therapy) нэрээр судалж ирсэн. Судалгаанд голдуу нэр төрийн мэдрэмж, амьдралын утга учир, гэр бүлдээ ямар нэг зүйл үлдээлээ гэсэн мэдрэмжийн талбарт өөрчлөлт тэмдэглэгддэг. Өвдөлт эсвэл өвчний явцыг өөрчилдөг эмчилгээ гэж үздэггүй бөгөөд үр нөлөө нь хүн бүрт өөр байдаг тул бүгдэд нэгэн адил зөвлөдөг хөтөлбөр биш юм. Тасгаас хамаарч нийгмийн ажилтан, сэтгэл зүйн зөвлөгөө өгөгч, урлаг болон хөгжим эмчилгээний ажилтан хамт ажиллах боломжтой байдаг тул эмчилгээний багаасаа хандах замыг асууж болно.
Бие махбод хэр их зүйл даахыг өдөр бүр өөр байдаг. Ахисан үе шатны өвчинд түгээмэл тохиолддог ядаргаа нь унтсан ч сэргэдэггүй төрлийнх бөгөөд босч сууж чадах хугацааг өөрөө богиносгодог. Опиоид (opioid) төрлийн өвчин намдаах эм болон тайвшруулах үйлдэлтэй эмүүд өдрийн нойрмоглол, анхаарал сарнилтыг үүсгэж мэднэ. Хурууны үзүүр мэдээгүйдэх, нүд бүрэлзэх шинж давхацвал гар утас, компьютер дээр бичих нь өөрөө хүнд ажил болно. Нэг тэмдэглэлийг нэг дор дуусгахыг оролдохоос илүү хэдэн мөрөөр хувааж бичих, эсвэл дуу хураагуурт хэлж үлдээгээд гэр бүлийн хүн буулгаж бичих арга түгээмэл. Бичиж байхад амьсгаадах буюу өвдөлт нэмэгдвэл хэмжээ бус, тэр шинж тэмдэг нь эхэлж шалгагдах ёстой дохио юм.
Нээлттэй хуудсанд нийтлэхэд агуулгаас тусад нь үлддэг зүйлс бий. Эмнэлгийн нэр, өвчний үе шат, шинжилгээний тоо, өрөөний зураг нэг хүний тэмдэглэлд хуримтлагдвал өөрийнх нь бодсоноос хамаагүй хялбар танигдах эрсдэлтэй. Сэтгэгдэл нь тайтгарал болох өдөр ч бий, харин ижил үед эхэлсэн өөр хүний явцтай өөрийгөө харьцуулснаар сэтгэл улам хүндрэх өдөр ч бий. Бүртгэл болон бичвэрүүдээ хожим яах вэ — хаалттай болгох уу, гэр бүл хадгалах уу, устгах уу — гэдгээ урьдчилан ядаж нэг хүнд хэлж өгвөл, үлдэж хоцрох хүмүүс тэр шийдвэрийг дангаараа үүрэхгүй.
Ялгаж таних шаардлагатай дохио бас бий. Бичвэр нь ер бусын байдлаар холбоогүй болох, цаг хугацаа, байршлаа андуурах, шөнө дордох зэрэг нь чичрэлт-балгалт буюу делириум (delirium)-ын шинж байж болох ба халдвар, шингэн алдалт, электролитийн өөрчлөлт, эмийн нөлөө гэх буцаах боломжтой шалтгаантай нь давхцаж байдаг тул эмчид үзүүлэх ёстой. Эм уусан ч босч сууж чадахааргүй өвдөх, хэд хоног үргэлжлэх гүн гуниг, сонирхол буурах, мөн хурдан дуусаасай гэсэн бодол тодорхой төлөвлөгөө болон хувирах мөч зэргийг хойшлуулалгүй багтаа мэдэгдэх хэрэгтэй. Хосписын багт эмч, сувилагчаас гадна нийгмийн ажилтан, сэтгэл зүй болон сүнслэг халамжийн хүмүүс байдаг ба яг ийм яриаг тэдэнтэй хийхээр зохион байгуулагдсан байдаг.
Дараагийн тэмдэглэлээ эхлэхийн өмнө эмхлээд авбал тустай дараалал: нэгд, өнөөдрийн бие — өвдөлт, нойрмоглол, босч сууж чадах хугацаа; хоёрт, нэг дор бичих хэмжээ ба нөөц арга (дуу бичлэг, гэр бүлийн хүн буулгаж бичих); гуравт, энэ удаад хасах хувийн мэдээлэл ба хэн үзэх боломжтой байх; дөрөвт, бүртгэл болон тэмдэглэлийг өвлөх хүн; тавд, багаас асуух зүйлсийн жагсаалт — зөвлөгөө, урлаг, хөгжим эмчилгээнд хамрагдах зам, одоогийн эмний үүсгэж буй нойрмоглолыг тохируулах боломж байгаа эсэх, сүүлийн хэдэн хоногт өөрчлөгдсөн шинж тэмдэг.
Энэ бичвэр нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Шинж тэмдэг, эм, халамжийн төлөвлөгөөний талаарх шийдвэрийг заавал өөрийн эмчилгээний багтай зөвлөлдөнө үү.