Хими эмчилгээ (chemotherapy) хийлгэснээс хойш хэдэн өдрийн дараа гар, хөл, их бие дээр улаан тууралт гарах нь ховор биш. Ихэнх хүн үүнийг бүгдийг нь "чонон хөрвөс" гэж нэрлэдэг ч эмнэлгийн хувьд нэг нэрийн дор өөр өөр хэд хэдэн зүйл яригддаг. Аль нь болох нь өнөөдөр юу хийх, дараагийн курст юу өөрчлөгдөхийг тодорхойлдог тул эмчид очихоос өмнө хэдэн зүйлийг ялган бодох нь тустай.
Эхний ялгаа нь тууралтын шинж чанар. Чонон хөрвөс (urticaria) нь тод хилтэй товгор гарч, ихэвчлэн нэг хоногийн дотор тухайн байрлалаасаа арилаад өөр газар шинээр гарч байдаг бөгөөд загатнаа дагалдах нь элбэг. Харин нэг байрандаа хэд хоног хэвээр үлдэж, огт загатнахгүй улаан толбо, товруу өргөн тархвал эмийн тууралт (drug eruption, maculopapular exanthem)-д илүү ойр. Түүнчлэн гар хөлний хам шинж (hand-foot syndrome), батга маягийн тууралт, үсний уутанцрын үрэвсэл, ялтас эсийн бууралттай холбоотой цусан толбо давхацдаг тул "загатнадаг уу", "нэг тууралт 24 цагаас илүү үлддэг үү", "дарахад өнгө нь арилдаг уу" гэсэн ажиглалтууд ялгахад бодитоор хэрэглэгддэг.
Хоёр дахь ялгаа нь хугацаа. Дусаалга хийж байх үед буюу дараа нь хэдэн минут, цагийн дотор гарсан урвалыг шууд хэлбэрийн хэт мэдрэгшил (immediate hypersensitivity) гэж авч үздэг бол хэдэн өдрөөс хоёр долоо хоногийн дараа илэрсэн өөрчлөлтийг хожуу үеийн арьсны урвал гэж үздэг. Энд давтагдаж байгаа эсэх нь чухал мэдээлэл өгдөг: өмнөх курсын мөн ойролцоо өдөр адилхан тууралт гарч байсан бол хими эмчилгээний бэлдмэлээс гадна хамт хэрэглэсэн эм — антибиотик, бөөлжис намдаах эм, стероидын тун бууралт, лейкоцит өдөөгч тарилга — зэргийг нэг цагийн хуваарь дээр тавьж харах үндэслэл болно.
Гурав дахь ялгаа нь нүүрний хаван. Нүдний эргэн тойрон, уруул хавагнах нь ангионевротик хаван (angioedema) байж болох бөгөөд энэ үед арьснаас илүү амьсгалын зам нарийсаж байгаа эсэхийг эхэлж шалгадаг. Хоолой базлах мэдрэмж, хоолой сөөх буюу дуу өөрчлөгдөх, залгихад бэрх, амьсгаадах, толгой эргэх, хүйтэн хөлс гарах шинж илэрвэл товлосон үзлэгээ хүлээхгүйгээр яаралтай тусламж авахыг зөвлөдөг. Харин зөвхөн өглөө хавагнаад өдөртөө буудаг нүүрний хаван нь стероид, судсаар сэлбэсэн шингэн, альбумины хэмжээ, бөөрний үйл ажиллагаа зэрэг өөр шалтгаантай ч байж болох тул хамт шалгах зүйл болдог.
Дөрөв дэх ялгаа нь "хөнгөн тууралт"-аас салгах ёстой хүнд хэлбэрийн эмийн гаж урвалын шинжүүд. Халуурах, ам, нүд, бэлэг эрхтний салст шархлах, цэврүү үүсэх, арьс хуурах, хүрэхэд өвдөх улаан хэсэг хурдан тархах, нүүр хавагнаад лимфийн зангилаа томрох зэрэг тохиолдолд Стивенс-Жонсоны хам шинж (SJS), хортой эпидермал үхжил (TEN), DRESS зэргийг эхлээд үгүйсгэх чиглэлээр ханддаг. Мөн цусны цагаан эс буурах үед халдвар нь тууралт мэт харагдаж болох тул тууралт дээр халуурах нь нэмэгдвэл зөвхөн арьсны асуудал гэж үзэхгүй.
Тав дахь ялгаа нь эм. Антигистамин (antihistamine) эм нь загатнаа, товгорт түгээмэл хэрэглэгддэг ч загатнадаггүй тууралтад хүлээсэн шиг үр дүн өгөхгүй байж болно. Нойрмоглох, ам хатах, бусад эмтэй харилцан нөлөөлөх, урьдчилан хийсэн бэлтгэл эмтэй давхцах эсэхийг өөрөө шийдэхэд хэцүү тул гэрт үлдсэн эмийг дур мэдэн уухаас өмнө эмчээсээ асуух нь аюулгүй. Түрхэх стероид нь голомтот тууралтад хэрэглэгддэг ч бүх бие даяар тархсан тууралтад хязгаартай бөгөөд уух стероид нь халдвар, цусан дахь сахарт нөлөөлж болох тул эмчийн жороор шийдэгддэг.
Зургаа дахь ялгаа нь хаана хандах вэ гэдэг. Эмнэлгээс гарахад өгсөн зөвлөмжид ойрын эмнэлэгт хандахыг санал болгосон ч эмчилгээг хариуцаж буй тасаг, амбулаторид мөн адил мэдээллийг үлдээх нь зүйтэй. Дараагийн курст ижил эмээ үргэлжлүүлэх үү, тунг тохируулах уу, урьдчилсан бэлтгэл эм нэмэх үү гэдэг нь тэр бичлэг дээр тулгуурлан шийдэгддэг. Ойрын эмнэлэгт очихдоо эмчилгээний схемийн нэр, сүүлийн дусаалгын огноо, одоо уудаг бүх эм, хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүний жагсаалт, тууралтын явцыг харуулсан гэрэл зургаа авч очвол богино үзлэгийн дотор ч шийдвэр гаргахад хялбар болно.
Товчхондоо, үзлэгт орохоос өмнө дараахыг тэмдэглээрэй: дусаалгаас хойш хэд дэх өдөр эхэлсэн, хаанаас эхэлж хэрхэн тархсан, нэг тууралт нэг хоногоос удаан үлддэг эсэх, загатнаа, өвдөлт, халуун байгаа эсэх, биеийн хэм хэд байсан, нүүр буюу уруул хавагнасан эсэх, сүүлд шинээр эхэлсэн эм байгаа эсэх, өмнөх курст мөн адил зүйл болсон эсэх. Өдөр бүр нэг байрлалыг ижил гэрэлтүүлэгт авсан гэрэл зураг үгээр тайлбарлахад хэцүү өөрчлөлтийг харуулж чадна.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий эрүүл мэндийн мэдээлэл бөгөөд эмчийн үзлэг, эмчилгээг орлохгүй. Шинж тэмдгийн шалтгаан, авах арга хэмжээ хүн бүрд өөр байдаг тул эм уух эсэх зэрэг бодит шийдвэрийг эмчилгээг хариуцсан эмнэлгийн мэргэжилтэнтэйгээ заавал зөвлөлдөнө үү.