Эрчимт эмчилгээний тасаг (intensive care unit, ICU) ихэвчлэн өдөрт нэг, хоёр удаа, тогтсон цагт л хаалгаа нээдэг. Гучин минут гэдэг орж очих хүртлээ урт санагддаг ч, орны дэргэд зогсоод хэлэх гэсэн үгээ ч хэлж амжилгүй дуусах нь олонтоо. Олон гэр бүл "би юу ч хийж чадсангүй" гэж өөрийгөө буруутгасаар гардаг. Гэвч энэ бодол эргэлзээтэй. Танил дуу хоолой, гар барих мэдрэмж, одоо хаана байгаа, ямар өдөр болохыг богинохон хэлж өгөх зэрэг нь эмнэлгийн ажилтнууд орлож чадахгүй хэсэг бөгөөд эрчимт эмчилгээний нөхцөлд түгээмэл тохиолддог төөрөгдлийг багасгахад тусалдаг гэдэг нь мэдэгдэж байна.
Гэр бүлийнхэн бие биедээ "сайжирлаа" гэж хэлэхдээ өөр өөр баримт дээр тулгуурлаж байдаг. Түгээмэл хэмжүүрийн нэг нь цусны даралтыг барихад хэрэглэдэг судас агшаах эм (vasopressor)-ийн тун юм. Ижил даралтыг бага тунгаар барьж байгаа бол цусны эргэлт өөрөө илүү их ачааг үүрч эхэлж байгаа гэсэн чиглэлд уншдаг. Гэхдээ эм бүрийн нэгж, тэмдэглэгээ өөр, нэгэн зэрэг хэд хэдэн эм хэрэглэж болох тул ганц тоогоор бүхэл дүр зургийг таамаглахад хэцүү. Тунгийн өөрчлөлтийн хамт шээсний хэмжээ, сүүн хүчил (lactate)-ийн үзүүлэлт, одоо хэрэглэж буй эмийн тоог хамт асуувал чиглэлийг ойлгоход хялбар болно.
Амьсгал бол өөр нэг тэнхлэг. Амьсгалын аппарат (mechanical ventilation) хэрэглэж байх хугацаанд хүчилтөрөгчийн агууламж, даралтын тохиргоо буурч байгаа эсэх, бие даан амьсгалах сорил (spontaneous breathing trial) хийж үзсэн эсэх нь аппаратаас салгах (weaning) боломжийг тооцох сануулга болдог. Амаар оруулсан гуурсаар хийх гуурсан хоолойн интубаци (endotracheal intubation) удаан үргэлжлэх тусам хоолойн хөвч болон агаар дамжуулах замын салст бүрхүүлийн гэмтэл, аппараттай холбоотой уушгины үрэвсэл зэрэг асуудал нэмэгдэж болзошгүй тул ихэвчлэн хоёр долоо хоногийн орчимд трахеостоми (tracheostomy) хийх талаар ярилцаж эхэлдэг. Трахеостоми гэдэг үгийг байдал муудсаны шинж гэж буруу ойлгох нь элбэг ч, тайвшруулах эмийг багасгаж, амны орчмын таагүй байдлыг хөнгөвчлөн харилцаа, сэргээн засалтыг эрт эхлүүлэх зорилгоор сонгодог тохиолдол ч бий. Аль ч тохиолдолд шийдвэрийн шалтгааныг тайлбарлуулж, асуулт тавих эрхтэй.
Гуурстай байхдаа гэртээ харья гэж хэлэх, гуурсыг авахуулах гэж дохих нь ховор биш. Эрчимт эмчилгээний тасагт делири (delirium) түгээмэл тохиолддог бөгөөд өдөр шөнийн хэмнэл алдагдсан орчин, тайвшруулах болон өвдөлт намдаах эм, халдвар, нойргүйдэл, бодисын солилцооны өөрчлөлт зэрэг хэд хэдэн хүчин зүйл давхцаж үүсдэг. Шалтгааныг нь засах явцад сайжрах нь олонтоо ч урьдчилан сэргийлэх, эрт илрүүлэх нь чухал. Уулзалтын үеэр өнөөдрийн огноо, гарагийг хэлж өгөх, энэ хаана байгаа, ямар эмчилгээ хийж байгааг товч тайлбарлах, өдөр тутам хэрэглэдэг нүдний шил, сонсголын аппаратыг нь авчирч өгөх, өдөр гэрэл, дуу чимээг оруулж, шөнө нам гүм байлгах нь тус болж болно.
Гучин минутад хийж чадах зүйл бодсоноос илүү тодорхой. Урт тайлбараас илүү богино, ойлгомжтой өгүүлбэр хүрдэг бөгөөд тийм-үгүй гэж хариулах асуулт эсвэл үсгийн самбар ашиглавал өвдөлт, цангах, байрлалын таагүй байдал зэрэг шууд тусалж болох зүйлийг илрүүлж чадна. Гар, хөлийг зөөлөн илэх, дуртай хөгжмийг намуухан тавих ч бас арга. Хариулт шаардах, ой санамжийг нь шалгах маягаар асуух нь харин ачаалал болдог. Гар угаах, амны хаалт зүүх зэрэг халдварын хяналтын дүрэм бол дархлаа нь суларсан хүнийг хамгаалах хамгийн бага амлалт юм.
Дараагийн уулзалтын өмнө эмхэлж бэлдэх дараалал бий. Нэгд, өчигдөртэй харьцуулахад судас агшаах эмийн тун, төрөл. Хоёрт, хүчилтөрөгчийн хэрэгцээ, аппаратын тохиргоо аль зүг рүү явж байгаа, салгах сорил хийсэн эсэх. Гуравт, интубаци эхэлсэн огноо, трахеостомийг хэзээ ярилцах вэ. Дөрөвт, тайвшруулалтын гүн, делири байгаа эсэх, өвдөлтийг хэрхэн хянаж байгаа. Тавд, ойрын хэдэн хоногт юуг харж дүгнэх төлөвтэй байгаа, ямар нөхцөлд шөнө дунд ч утасдах вэ. Зургаад, гэр бүлээрээ хамт тайлбар сонсох уулзалтыг хэзээ товлож болох вэ. Асуултаа цаасан дээр бичиж очвол богино хугацаанд ч алдахгүй.
Асран хамгаалагчийн бие байдал ч эмчилгээний нэг хэсэг. Нойр, хоолоо орхиж хүлээлгийн танхимд тэсвэрлэх тусам шийдвэр гаргах чадвар бүдгэрч, тайлбар сонссон ч санаанд үлдэхгүй. Боломжтой бол гэр бүлийнхэн ээлжээ тохирч, сонссон зүйлээ нэг хүн тэмдэглэж хуваалцах нь дээр. "Хийж чадах юм алга" гэсэн мэдрэмж, уучлал гуйх сэтгэл давтагдсаар байвал эмнэлгийн нийгмийн ажилтан эсвэл сэтгэлзүйн зөвлөгөөний албанаас тусламж хүсэх боломжтой. Удаан үргэлжилсэн эрчимт эмчилгээний хүлээлт гэр бүлд ч хүнд ачаа бөгөөд дэмжлэг авах нь сул дорой байдал биш юм.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд тодорхой өвчтөний оношилгоо, эмчилгээг орлохгүй. Бодит байдлын тайлбар, эмчилгээний шийдвэрийг эмчлэгч эмнэлгийн багтайгаа заавал зөвлөлдөнө үү.