Мэс засал (surgery) болон хими эмчилгээ (chemotherapy)-ний хоорондох хугацааг гэртээ биш өөр газар өнгөрөөхөөр шийддэг хүн цөөнгүй. Гэртээ байвал гэрийн ажил нүдэнд тусаад, амрах ёстой цагтаа биеэ хөдөлгөж эхэлдэг. Хоол, амгалан орчин, хөтөлбөр, ярилцах хүнтэй газар хэвтэх нь өөрөө буруу зүйл биш. Гэхдээ тэндээс авч буй зүйл бүр 'эдгэрэхэд туслах орчин' мөн үү, эсвэл 'хорт хавдрын эмчилгээг орлох зүйл' болж санал болгогдож байна уу гэдгийг ялгаж ойлгох нь чухал.
Эхлээд бодитой тус болох талыг харъя. Тогтмол хоол, унтлага, чимээгүй орчин, биеэ хүчлэхгүй өнгөрөх өдөр, сонсох хүн, гараа хөдөлгөх энгийн үйл ажиллагаа нь эмчилгээний үеийн ядаргаа (fatigue), сэтгэлийн түгшүүрийг бууруулахад үнэхээр нөлөөлдөг. Олон жил гэр бүлээ түрүүлж бодож ирсэн хүнд 'зөвхөн өөрийгөө халамжлах цаг' гарах нь тансаглал биш, эдгэрэлтийн нэг нөхцөл юм.
Болгоомжлол шаардах хэсэг нь бие рүү ордог зүйлс. Уламжлалт эмийн бэлдмэл, хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн (supplements), өндөр тунгийн витамины дусаал, 'дархлаа сайжруулах тарилга' гэж нэрлэгддэг эмчилгээ нь найрлага, тун нь харилцан адилгүй бөгөөд зарим бүрэлдэхүүн нь элэгний ижил задралын замаар (metabolism) явдаг тул эмийн хэмжээг тооцоолоогүй байдлаар өөрчилж болно. Эмчилгээний үед элэг, бөөрний үзүүлэлт өөрөө хэлбэлздэг учраас шинээр гарсан хазайлт эмнээс болов уу, хамт хэрэглэсэн зүйлээс болов уу гэдгийг ялгахад хэцүү болдог.
Тарилга, гар аргын эмчилгээ бол халдвар, цус алдалт гэсэн өөр тэнхлэгтэй. Хими эмчилгээний мөчлөг бүрд цагаан эс, ялангуяа нейтрофил (neutrophil) хамгийн доод цэгтээ хүрдэг үе байдаг ба ялтас эс (platelet) хамт буурч болно. Тэр үед арьс нэвтлэх аргууд, судсаар орох дусаал, төв венийн катетер (central line, port) орчмын үйлдлийг энгийн шалгуураар үнэлж болохгүй. Дулааны эмчилгээ нь гар хөлийн мэдрэхүй мохсон үед түлэгдлийг оройтож мэдрүүлэх эрсдэлтэй, тунгалгийн зангилаа авахуулсан талын мөчид иллэг, шахалтыг өөр байдлаар авч үзнэ.
'Сайжирсан' гэсэн үг хаанаас гарсныг бас тодруулаарай. Царай орох, хоолны дуршил сайжрах нь үнэ цэнэтэй өөрчлөлт боловч хавдрын хариу урвал (tumor response)-ыг илэрхийлэхгүй. Эмчилгээ ажиллаж байгаа эсэхийг тогтоосон хугацаанд хийсэн дүрс оношилгоо (imaging), цусны шинжилгээ, эмнэлзүйн үзлэгээр үнэлдэг. Сайн амарч, сайн идсэнээс болсон уу, өөр зүйлээс болсон уу гэдгийг салгаж бодох нь дараагийн шийдвэрийг тогтвортой болгоно.
Яаралтай тохиолдлын замаа урьдчилж зураарай. Хими эмчилгээний дараах халуурал нь цаг хугацаатай уралдах байдал байж болох ба энэ үед цусны шинжилгээ, цусны өсгөвөр (blood culture), яаралтай антибиотик хэрэгтэй болдог. Хэвтэж буй газартаа шөнө халуурвал юу хийж чадах, эмчилгээ авдаг эмнэлэг хүртэл хэдэн цаг зарцуулах, тэр цагт хэн хүргэж өгөхийг урьдчилан тодруул. Зардал, хуваарийг мөн адил: өрөө, хоолноос гадна ямар үйлчилгээ хэрхэн тооцогдох, даатгал хамрах эсэх, дараагийн эмчилгээний өдөртэй хэрхэн уялдахыг бичгээр баталгаажуул.
Хэвтэх хугацаагаа сунгахаас өмнө эмхлэх дараалал: одоо уугаад, тариулж байгаа бүх зүйлээ нэр, тунтай нь бичих эсвэл савлагааг зурагт авах; дараагийн үзлэгээр тэр жагсаалтаа шууд үзүүлж, үргэлжлүүлж болох, түр зогсоох, болих гэж ангилах; арьс нэвтлэх үйлдэл, дусаалыг цусны үзүүлэлт багасах үеэс зайлсхийж товлох боломжтой эсэхийг асуух; халуурах, цус гарах үеийн холбоо барих дарааллыг цаасан дээр бичиж орны дэргэд байрлуулах; зардал, хугацаа, гарах шалгуурыг урьдчилж тодруулах.
Энэ нийтлэл нь ерөнхий мэдээлэл бөгөөд эмчийн үзлэг, оношилгоог орлохгүй. Өөрийн эмчилгээ, биеийн байдалд тохирох шийдвэрийг эмчлэгч эмч болон эмнэлгийн багтайгаа заавал ярилцана уу.